روانسنجی


  • 1
  • سپتامبر 14, 2020
اطلاعات بیشتر

بیماری منتقله جنسی چیست و چه مواردی را شامل می‌شوند؟

همانطور که از نام آن پیداست، بیماری‌های منتقله جنسی عمدتا از طریق تماس جنسی منتقل شده و فرد را آلوده می‌کنند. بعضی از آنها از بین رفته(کلامدیا، گنوره...) و بعضی دیگر در بدن تا پایان عمر باقی خواهند ماند(HIV، تبخال تناسلی...). بیماری های منتقله جنسی با توجه به پیامدهای حاصل از آنها، یکی از بزرگترین نگرانی‌های سلامت در دنیای حاضر بشمار می روند. سرطان، اشکال در باروری، ناباروری، چسبندگی و مستعد شدن به سایر عفونت ها از جمله عوارض این بیماری‌ها بشمار می‌روند. افراد مبتلا به بیماری‌های جنسی، تحت اضطراب و نگرانی بسیاری از عوارض این بیماری بر سلامت عمومی خود هستند. بنابراین، نمی توان از تاثیر این بیماری بر جنبه های روانی و اجتماعی افراد غافل شد. مسئله ی قابل توجه، نحوه ی انتقال این بیماری است که با توجه به آلوده کردن همسر یا شریک جنسی، روابط بین فردی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین بهتر است نگاهی اجمالی به جنبه روانی و جنسی زندگی افراد مبتلا به بیماری های جنسی بی اندازیم.

بیماری منتقله جنسی و سلامت روان

هر بیماری صرف نظر از پیامدهای کوتاه مدت و بلند مدت خود، ممکن است سلامت روان فرد را نیز تحت الشعاع قرار دهد. انجام تست های تشخیصی بیشتر، پیگیری های متعدد، درمان و هزینه های پرداخت شده، نگرانی و اضطراب در فرد ایجاد می کند. با توجه به ماهیت انتقال بیماری های جنسی، افراد مبتلا اغلب احساس شرم، گناه، ترس از پس زده شدن توسط همسر و نگرانی از افشا را نیز متحمل می‌شوند. ترس از انگ و برچسب خوردن و احساس ناپاکی، فرد را در به اشتراک گذاشتن مشکل خود با همسر، خانواده و دوستان به تردید می اندازد. حتی ممکن است از رفتن به پزشک و پیگیری درمان خودداری کنند. از طرفی برخی مطالعات گزارش کرده اند که افراد با اختلالات روانی مانند انزوای اجتماعی، اختلال خلق و اضطراب، دارای احتمال بیشتری به ابتلا به این دسته از بیماری ها هستند. این افراد به علت احساس بی ارزشی و اضطراب، کنترل کمتری بر روابط جنسی خود داشته و مستعد انجام رفتار پرخطر هستند.

آیا همه افراد درگیر این بیماری، به یک میزان مشکلات روان را تجربه می‌کنند؟

قطعا خیر. برداشت افراد از مشکلات و پذیرش آنها به شخصیت فرد، نحوه سازش او، مسائل مذهبی و فرهنگی، باورها و اعتقادات و محیط خانوادگی او بستگی دارد. همچنین میزان آگاهی فرد از بیماری و چگونگی کنترل آن، که توسط مراقبین سلامت انجام می‌شود، در واکنش او به بیماری اثر گذار است. افراد مبتلا به بیماری های جنسی ممکن است احساس ناپاکی، کاهش اعتماد به نفس و احساس گناه را تجربه کنند. از طرفی فهمیدن این موضوع از طرف شریک جنسی ممکن است این باور را در آنها ایجاد کند که به آنها خیانت شده است. اما باید این موضوع را در نظر داشت که همه بیماری های منتقله جنسی صرفا از طریف تماس جنسی منتقل نمی شوند، بلکه شایعترین راه انتقال آنها جنسی است. از طرفی با توجه به این نکته که بعضی از آنها به دلیل ماندگاری در بدن و یا ظهور علائم پس از مدتی طولانی پس از ورود عامل بیماری زا، نمی توان منشا ویروس را مشخص کرد. بنابراین انگ و استیگما بدون آگاهی تنها به بدتر شدن روابط و افزایش فشار روانی در این افراد منجر خواهد شد.

آیا می بایست شریک جنسی/همسر خود را از وضعیت بیماری ام مطلع کنم؟

قطعا نمی توان نسخه ای واحد برای همه تجویز کرد. بررسی پیامدهای مثبت و منفی حاصل از اطلاع رسانی و در میان گذاشتن بیماری با همسر، لازم است. در ارتباط با بیماری هایی که عوارض طولانی مدت بر بدن داشته و ریشه کن نمی شوند(مانند HIV)، بهتر است حتما با شریک جنسی/ همسر در میان گذاشته شود. گاهی فرد توانایی بازگویی و گفتمان حول این مسئله را ندارد. با راهنمایی گرفتن از مشاوران متخصص می توان این مشکل را برطرف کرد.

بیماری های منتقله جنسی و سلامت جنسی

روابط جنسی و زناشویی بخش مهمی از کیفیت زندگی افراد را شامل می شوند و عوامل متعددی در کیفیت آن دخیل هستند. مسائل جنسی چند عاملی بوده و تغییر در هر یک از ابعاد زندگی فرد، می تواند تاثیر مثبت یا منفی بر آن داشته باشد. بیماری نیز با توجه به درگیر کردن جسم و روان فرد، می تواند تاثیرات جزئی تا قابل ملاحظه در روابط جنسی و بین فردی فرد ایجاد کنند. این امر می تواند در ارتباط با بیماری های منتقله جنسی نیز صادق باشد؛ اگرچه تحقیقات کمی در این زمینه انجام شده است. بسیاری از افراد به این باور معتقد هستند که کسانی که بیماری جنسی دارند دارای اختلال جنسی نمی‌باشند و برعکس، کسانی که دارای اختلال جنسی هستند، به بیماری منتقله جنسی مبتلا نخواهند شد. ترس از انتقال بیماری، اضطراب و نگرانی از پیامدهای آن، ممکن است تمایل فرد را به داشتن رابطه جنسی کاهش دهد. از طرفی مصرف داروها و عوارض بعضی از بیماری های جنسی بر سیستم عصبی، توانایی تمرکز و استدلال فرد را تحت تاثیر قرار داده که این مسئله می تواند بر روابط عاطفی فرد تاثیر گذار باشد. افزایش اختلال نعوظ نیز در مردان مبتلا به اچ آی وی نیز گزارش شده است. بیماری های جنسی از قبیل سوزاک نیز با ایجاد التهاب در دهانه رحم و در موارد پیشرفته تر درگیری لوله های رحمی، می‌توانند باعث درد حین نزدیکی در زنان شوند. همچنین، ناباروری حاصل از آن، می تواند دارای تاثیر منفی بر زندگی جنسی فرد و سلامت روان زوجین داشته باشد. از آنجا که بیشتر مطالعات انجام شده متمرکز بر تاثیر منفی بیماری های جنسی بر عملکرد جنسی افراد هستند، اما مطالعاتی نیز وجود دارند که نبود تاثیر این بیماری بر روابط جنسی را گزارش کرده اند. لذا نیاز به تحقیق و بررسی در این حیطه مورد نیاز است.

چگونه می توانم مشکلات جنسی و روانی حاصل از بیماری را برطرف کنم؟

باز هم در اینجا نمی توان از پروتکلی واحد برای همه افراد استفاده کرد. گرفتن مشاور از متخصصین این حوزه گام نخست در رفع مشکل می باشد. دریافت اطلاعات در ارتباط با بیماری، راه های انتقال آن، تاثیر درمان بر عملکرد جنسی، به پذیرش فرد و کنترل او بر روند بیماری تاثیر مثبتی خواهد داشت. بعضی از بیماری های منتقله جنسی پایدار بوده و فرد در تمامی طول عمر خود همراه خود خواهد داشت. مصرف مرتب داروها، تغییر سبک زندگی، توجه به علائم در صورت عود، انجام معاینات دوره ای، تقویت سیستم ایمنی بدن و استفاده از وسایل کاهش آسیب(کاندوم)، به کاهش بار ویروس در بدن و انتقال آن کمک قابل ملاحظه ای خواهد کرد و از نگرانی امکان انتقال می کاهد. استفاده از رژیم غذایی سالم، ورزش، انجام تکنیک های تمرکز حس به کاهش اضطراب افراد کمک می کند.

استفاده از ژل های لوبریکانت، داروهای مهارکننده‌ی فسفودی استراز از قبیل ویاگرا (با تجویز پزشک)، تکنیک های تمرکز حس و توجه بیشتر زوجین به صمیمت و روابط عاطفی، می تواند به بهبود روابط جنسی افراد کمک کند.

توجه داشته باشید که توصیه های فوق فارغ از شرایط افراد و بطور کلی گفته شده است. این نکته حائز اهمیت است که حتما در ابتدا با مشاور و پزشک حوزه سلامت جنسی و روان صحبت شده تا بر اساس شرایط هر یک از بیماران، راهنمایی های لازم ارائه شود.

 چگونه می توانم از ابتلا به بیماری های منتقله جنسی محافظت کنم؟

به طور حتم راهکارهایی برای محافظت و کاهش ابتلا به بیماری های جنسی وجود دارد. با توجه به ماهیت انتقال این بیماری ها، استفاده از کاندوم در روابط جنسی، متعهد بودن و داشتن شریک جنسی متعهد و نداشتن رابطه جنسی در سنین پایین، شانس ابتلا را به شدت کاهش خواهد داد. لازم به ذکر است داشتن کاندوم، از انتقال صد در صدی در بعضی از بیماری های جنسی از جمله زگیل تناسلی جلوگیری نمی کند.

داشتن سیستم ایمنی مناسب، از پیشرفت بیماری ها جلوگیری خواهد کرد. مواردی مانند مصرف الکل و مواد روان گردان، شانس رفتارهای پرخطر را افزایش داده که به دنبال آن احتمال ابتلا به بیماری های جنسی افزایش خواهد یافت. واکسیناسیون(زگیل تناسلی) و انجام معاینات دوره ای، به ترتیب به پیشگیری از ابتلا و پیشرفت بیماری کمک خواهد کرد.

جمع بندی مطلب!

بیماری های منتقله جنسی بدلیل نام آنها در جوامعی از جمله کشور ما تابو می باشند و با انگ همراه هستند. اما بایستی دانست که این بیماری نیز مانند سایر بیماری ها بوده و می تواند عوارض جزئی تا گسترده ای را برای ما رقم بزنند. افزایش آگاهی و دریافت اطلاعات از افراد متخصص در این حوزه، می تواند به افزایش کیفیت زندگی افراد مبتلا کمک شایانی داشته باشد. برای این بیماری راه های پیشگیری و درمان بسیاری وجود دارد. یادمان باشد سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و ارتباطی ما به یکدیگر متصل است و اختلال در هر یک در ابعاد دیگر بی تاثیر نخواهد بود. توجه به تمامی ابعاد سلامت و کمک گرفتن از مشاورین حوزه های مربوطه، قطعا به بهبود کیفیت زندگی ما کمک خواهد کرد. چه کسانی که مبتلا شده اند و یا کسانی که هنوز درگیر نشده اند...!